Κοροναϊός : Επτά ερωτήσεις – απαντήσεις για τη δεύτερη δόση του εμβολίου

Καθημερινά περίπου τρία εκατομμύρια άνθρωποι εμβολιάζονται στις ΗΠΑ με το εμβόλιο κατά του κοροναϊού κάθε εμβολιασμός προκαλεί και νέες απορίες σχετικά με το τι να αναμένουμε έπειτα.

Την περασμένη εβδομάδα, οι New York Times ζήτησαν από τους αναγνώστες τους να στείλουν τα ερωτήματά τους για τους εμβολιασμούς.

Εδώ θα βρείτε ορισμένες από τις απαντήσεις:

Έχω ακούσει ότι οι παρενέργειες από τα εμβόλια κατά της Covid, ιδιαίτερα μετά τη χορήγηση της δεύτερης δόσης, μπορεί να είναι αρκετά σοβαρές. Θα πρέπει να ανησυχήσω;

Βραχύβιες παρενέργειες όπως κόπωση, πονοκέφαλος, μυϊκοί πόνοι και πυρετός είναι πιο συχνές μετά τη δεύτερη δόση τόσο του εμβολίου των Pfizer/BioNTech όσο και της Moderna, τα οποία χορηγούνται σε δύο δόσεις.

Οι ασθενείς που αντιμετωπίζουν δυσάρεστες παρενέργειες μετά τη δεύτερη δόση, περιγράφουν συχνά το συναίσθημα αυτό σαν να περνούν μια άσχημη γρίπη και χρησιμοποιούν εκφράσεις όπως «με εξάντλησε» ή «δεν μπορούσα να κάνω τίποτα για δύο ημέρες». Κατά τη διάρκεια των μελετών για τα εμβόλια, συνίστατο στους ασθενείς να προγραμματίσουν δύο ημέρες ρεπό από την εργασία τους μετά τη δεύτερη δόση, στην περίπτωση που θα χρειαζόταν να παραμείνουν στο κρεβάτι για μια ή δύο ημέρες.

Πληροφορίες που συνελέγησαν από το v-safe, δείχνουν πως το εργαλείο που είναι προσβάσιμο μέσω Smartphone και χρησιμοποιείται για την ιχνηλάτηση των παρενεργειών μετά τον εμβολιασμό, δείχνουν μια αύξηση στις καταγεγραμμένες παρενέργειες μετά τη δεύτερη δόση.

Ειδικότερα, περίπου το 29% έκανε λόγο για αίσθημα κόπωσης μετά την πρώτη δόση των Pfizer/BioNTech, αλλά αυτό το ποσοστό σκαρφάλωσε σε 50% μετά τη χορήγηση της δεύτερης δόσης.

Οι αναφορές για μυϊκούς πόνους αυξήθηκαν από 17% μετά την πρώτη δόση σε 42% μετά τη δεύτερη. Ενώ μόλις το 7% είχε ρίγη και πυρετό μετά την πρώτη δόση, το ποσοστό αυτό αυξήθηκε σε περίπου 26% μετά τη δεύτερη δόση.

Αληθεύει ότι οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να υποφέρουν από σοβαρότερες παρενέργειες σε σχέση με τους άνδρες;

Μια ανάλυση από τις πρώτες 13,7 εκατ. δόσεις εμβολίων κατά της Covid που χορηγήθηκαν σε Αμερικανούς, διαπίστωσε ότι η παρενέργειες ήταν πιο συχνές στις γυναίκες. Και ενώ οι σοβαρές αντιδράσεις του οργανισμού σε εμβόλιο κατά της Covid είναι σπάνιες, σχεδόν όλα τα περιστατικά αναφυλαξίας ή επικίνδυνων αλλεργικών αντιδράσεων, αφορούσαν γυναίκες.

Η διαπίστωση ότι οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να αναφέρουν και να εμφανίσουν δυσάρεστες παρενέργειες από το εμβόλιο κατά της Covid, ισχύει και σε περιπτώσεις άλλων εμβολίων. Οι γυναίκες και τα νέα κορίτσια μπορούν να παράγουν έως και δύο φορές περισσότερα αντισώματα αφότου τους χορηγηθούν εμβόλια κατά της γρίπης, της ιλαράς, της παρωτίτιδας και ερυθράς (M.M.R.) καθώς και κατά της ηπατίτιδας Α και Β. Μια μελέτη διαπίστωσε ότι εδώ και περίπου τρεις δεκαετίες, το 80% όλων των αναφυλακτικών αντιδράσεων από εμβόλια σε ενήλικες, αφορά γυναίκες.

Παρόλο που είναι αλήθεια ότι οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν παρενέργειες σε σχέση με τους άντρες, το υψηλότερο ποσοστό παρενεργειών στις γυναίκες έχει και μια βιολογική εξήγηση. Τα οιστρογόνα μπορούν να προκαλέσουν ανοσολογική απόκριση, ενώ η τεστοστερόνη μπορεί να την αμβλύνει. Επιπλέον, πολλά από τα γονίδια που σχετίζονται με το ανοσοποιητικό μας βρίσκονται στο χρωμόσωμα Χ, από το οποίο οι γυναίκες διαθέτουν δύο αντίγραφα ενώ οι άνδρες μόνο ένα.

Αυτές οι διαφορές μπορούν να εξηγήσουν γιατί πολύ περισσότερες γυναίκες από ότι άνδρες υποφέρουν από αυτοάνοσα νοσήματα, τα οποία εμφανίζονται όταν μια ισχυρή ανοσοαπόκριση επιτίθεται στους υγιείς ιστούς του σώματος.

Δεν εμφάνισα καθόλου παρενέργειες. Αυτό σημαίνει ότι το ανοσοποιητικό μου δεν αντέδρασε και ότι το εμβόλιο δεν λειτουργεί;

Αν και το περισσότερο ενδιαφέρον στρέφεται στις παρενέργειες, αν κοιτάξουμε τα στοιχεία από τις κλινικές δοκιμές των εμβολίων αλλά και από τον πραγματικό κόσμο, θα δούμε ότι πολλοί άνθρωποι δεν εμφανίζουν καμία παρενέργεια πέρα από έναν απλό πόνο στο μπράτσο.

Στις κλινικές δοκιμές του εμβολίου της Pfizer, περίπου ένας στους τέσσερις ασθενείς δεν ανέφερε καθόλου παρενέργειες. Στις δοκιμές της Moderna, το 57% των ασθενών (ηλικίας 64 ετών ή νεότεροι) ανέφεραν παρενέργειες μετά την πρώτη δόση –ποσοστό που ανέβηκε σε 82% μετά τη δεύτερη δόση -, κάτι που σημαίνει ότι περίπου ένας στους πέντε ασθενείς δεν ανέφερε καμία αντίδραση μετά τη δεύτερη δόση.

Η έλλειψη παρενεργειών δεν σημαίνει ότι το εμβόλιο δεν λειτουργεί, αναφέρει ο Δρ. Πολ Όφιτ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια και μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής για τα εμβόλια του Οργανισμού Τροφίμων και Φαρμάκων. Ο Δρ. Όφιτ σημείωσε ότι κατά τη διάρκεια των κλινικών δοκιμών των εμβολίων, ένας σημαντικός αριθμός συμμετεχόντων δεν ανέφερε παρενέργειες, και παρόλα αυτά από τις δοκιμές προέκυψε ότι περίπου 95% προστατευόταν από το εμβόλιο.

«Αυτό είναι η απόδειξη πως δεν χρειάζεται να εμφανίσει κανείς παρενέργειες για να έχει την προστασία του εμβολίου», ανέφερε ο ίδιος.

Πήρα το Tylenol πριν κάνω το εμβόλιο. Έκανα λάθος;

Δεν πρέπει να προσπαθήσετε να αποφύγετε την δυσφορία λαμβάνοντας ένα ανακουφιστικό πόνου πριν πάρετε το πλάνο. Η ανησυχία είναι ότι η προληπτική φαρμακευτική αγωγή με ένα ανακουφιστικό πόνου όπως η ακεταμινοφαίνη (Tylenol) ή η ιβουπροφαίνη (Advil, Motrin), η οποία μπορεί να αποτρέψει παρενέργειες όπως πόνο στο χέρι καθώς και πυρετό ή πονοκέφαλο, μπορεί επίσης να αμβλύνει την ανοσολογική απόκριση του σώματός σας.

Παρόλο που είναι πιθανό η λήψη παυσίπονου πριν από τις λήψεις σας να έχει επηρεάσει την ανοσολογική απόκριση του σώματός σας, οι ειδικοί εμβολίων λένε ότι δεν πρέπει να ανησυχείτε και δεν πρέπει να προσπαθήσετε να πάρετε έναν νέο γύρο αντικαταστάσεων. Μελέτες άλλων εμβολίων υποδηλώνουν ότι ενώ το προληπτικό φάρμακο μπορεί να εξασθενίσει την ανοσολογική απόκριση του σώματος σε ένα εμβόλιο, το ανοσοποιητικό σας σύστημα μπορεί ακόμα να υποστηρίξει αρκετά ισχυρή άμυνα για την καταπολέμηση των λοιμώξεων. Μια μελέτη σε περισσότερα από 5.000 παιδιά συνέκρινε τα επίπεδα αντισωμάτων σε παιδιά που έλαβαν αναλγητικά πριν και μετά τους εμβολιασμούς και εκείνα που δεν το έκαναν. Διαπίστωσαν ότι τα αναλγητικά δεν είχαν σημαντική επίδραση στην ανοσοαπόκριση και ότι τα παιδιά και στις δύο ομάδες δημιούργησαν επαρκή επίπεδα αντισωμάτων μετά από τους πυροβολισμούς.

Και το παυσίπονο μετά τον εμβολιασμό;

«Είναι εντάξει» να ανακουφίζουμε τις παρενέργειες με ένα παυσίπονο, λέει ο Δρ. Όφιτ, αλλά αν δεν το χρειαζόμαστε πραγματικά, μας συμβουλεύει «να μην το πάρουμε».

Ενώ οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν ότι είναι ασφαλές να παίρνουμε παυσίπονα για να καταπραΰνουμε οποιοδήποτε αίσθημα δυσφορίας μετά τον εμβολιασμό, συμβουλεύουν να αποφεύγουμε την προληπτική χρήση τους αμέσως μετά τον εμβολιασμό ή αν τα συμπτώματα που θα εμφανίσουμε είναι διαχειρίσιμα και χωρίς τη χρήση παυσίπονων.

Η ανησυχία με τη χρήση παυσίπονων όταν δεν είναι απαραίτητα, έχει να κάνει με το ότι ενδέχεται να αμβλύνουν κάποιες από τις επιδράσεις του εμβολίου.

Είναι χειρότερες οι παρενέργειες αν κάποιος έχει ήδη νοσήσει από Covid;

Έρευνα και ανέκδοτες επιστημονικές αναφορές έχουν δείξει ότι όσοι είχαν διαγνωστεί με Covid πριν τον εμβολιασμό τους, ίσως να εμφανίσουν ισχυρότερη αντίδραση και περισσότερες παρενέργειες μετά την πρώτη δόση του εμβολίου, συγκριτικά με αυτούς που δεν μολύνθηκαν ποτέ από τον νέο κοροναϊό.

Μια ισχυρή αντίδραση στην πρώτη δόση του εμβολίου ίσως αποτελεί και σημάδι ότι κάποιος έχει ήδη μολυνθεί από Covid, ακόμη και αν δεν το γνωρίζει.

Αν είχατε κάποια στιγμή διαγνωστεί θετικός στην Covid-19 ή είχατε λάβει θετικό αποτέλεσμα από αιματολογικό τεστ αντισωμάτων, θα πρέπει να είστε προετοιμασμένοι για μια ισχυρότερη αντίδραση στην πρώτη δόση, και να φροντίσετε να προγραμματίσετε δύο ημέρες ρεπό από την εργασία σας για παν ενδεχόμενο.

Έχω νοσήσει από Covid. Αυτό σημαίνει ότι μπορώ να λάβω μόνο μία δόση;

Μελέτες έχουν δείξει ότι μία δόση ίσως να αρκεί για άτομα που έχουν προηγουμένως βρεθεί θετικοί στην Covid, αλλά μέχρι στιγμές οι κατευθυντήριες γραμμές των γιατρών δεν έχουν αλλάξει. Αν έχετε λάβει τα εμβόλια των Pfizer/BioNTech ή της Moderna, οφείλετε να προγραμματίσετε ραντεβού και για τη δεύτερη δόση ακόμη και αν έχετε νοσήσει από Covid στο παρελθόν.

Η παράλειψη της δεύτερης δόσης ίσως σας δημιουργήσει προβλήματα εάν ο εργοδότης σας ή μια αεροπορική εταιρεία σας ζητήσει αποδεικτικό εμβολιασμού στο μέλλον.

Θα είναι τα εμβόλια αποτελεσματικά ενάντια στις νέες παραλλαγές του κοροναϊού που έχουν εμφανιστεί ανά τον κόσμο;

Τα εμβόλια φαίνεται να είναι αποτελεσματικά κατά της παραλλαγής του νέου κοροναϊού που προήλθε από τη Βρετανία και πλησιάζει με γρήγορο ρυθμό στο να γίνει η επικρατέστερη στις ΗΠΑ. Ωστόσο, κάποιες παραλλαγές του κοροναϊού, ειδικά αυτές που ταυτοποιήθηκαν για πρώτη φορά στη Νότια Αφρική και στη Βραζιλία, φαίνεται να είναι πιο ανθεκτικές στα αντισώματα που αναπτύσσουν οι εμβολιασμένοι.

Παρόλο που αυτό ακούγεται ανησυχητικό, έχουμε λόγους να διατηρούμε τις ελπίδες μας. Οι εμβολιασμένοι που εκτίθενται σε μια πιο ανθεκτική παραλλαγή του κοροναϊού, φαίνεται πως εξακολουθούν να προστατεύονται από βαριά νόσηση. Και οι επιστήμονες έχουν μια αρκετά ξεκάθαρη εικόνα των νέων παραλλαγών του ιού και δουλεύουν ήδη για την ανάπτυξη ενισχυτικών δόσεων εμβολίου, που θα έχουν ως στόχο να την αντιμετώπισή των παραλλαγών αυτών.